Artikuj

Gjatë punimeve të Samitit të Diasporës, Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sporteve dhe Fondacioni Besa nënshkruan marrëveshjen e bashkëpunimit për zhvillimin dhe rijetësimin e projektit të Muzeut Besa në Tiranë. Koncepti i realizimit të Muzeut Besa gjen frymëzim prej historive të pashembullta të humanizmit dhe solidaritetit të familjeve shqiptare, të cilat, në kushtet e një rreziku të madh gjatë Luftës së Dytë Botërore, strehuan dhe u kujdesën për shpëtimin e jetëve të hebrenjve të ndodhur në Shqipëri gjatë asaj periudhe.

“Është një moment shumë i bukur, ku në kuadër të Samitit të katërt të Diasporës jemi në këndin e krijuar nga Fondacioni Besa për Muzeun Besa, për të nënshkruar marrëveshjen që i hap rrugën zbatimit të projektit në zonat më të bukura të vjetra Tiranës, që do të sjellë një nga muzetë më të bukur, me një nga tematikat më të rëndësishme që ka vendi ynë: Besa.” — u shpreh mes të tjerash ministri Blendi Gonxhja. Emri “Besa” dhe gjithë konceptimi i projektit pasqyrojnë plotësisht vlerat e Besës Shqiptare, të bazuara mbi katër shtylla të kulturës sonë: Nderi, Mikpritja, Mbrojtja dhe Tradita. Realizimi i këtij projekti nuk parashikon një ndërtim të ri; muzeu do të vendoset në hapësirat e villave historike të Toptanasve dhe Libohovitëve, në një zonë të mbrojtur të trashëgimisë kulturore në qendër të kryeqytetit, të cilat do të restaurohen në kuadër të këtij projekti.

“Jam shumë falendërues për besimin e dhënë, një përgjegjësi e madhe për ne dhe partnerët për zhvillimin me cilësi dhe efikasitet të këtij projekti që ka vlera historike, si dhe edukative për brezat e sotëm dhe atyre që do të vijnë, e që bëjnë krenar çdo shqiptar.” — u shpreh Drejtori Ekzekutiv i Fondacionit Besa, Albi Greva. Projektimi i kësaj vepre muzeale është kryer nga Studio Arkitekturore Oppenheim, si fituese e garës ndërkombëtare të shpallur nga Qeveria Shqiptare në gusht 2023. Zbatimi i projektit pritet të realizohet gjatë një periudhe 28-mujore. Me nënshkrimin e kësaj marrëveshjeje hapet rruga për të gjitha hapat e nevojshëm drejt nisjes dhe realizimit të kësaj vepre me rëndësi të veçantë historike për çdo shqiptar.

Në kuadër të Ditës Ndërkombëtare të Muzeve, Fondacioni Besa në bashkëpunim me Akademinë e Shkencave të Shqipërisë organizoi një aktivitet të veçantë kushtuar trashëgimisë kulturore, identitetit dhe vlerave të popullit shqiptar. Me pjesëmarrjen e akademikëve, studiuesve dhe figurave të njohura të historisë dhe kulturës, eventi vendosi në fokus konceptin e Besës si pjesë e trashëgimisë kulturore jomateriale, prezantimin e projektit të Muzeut Besa, si dhe fakte historike dhe diskutime të studiuesve të kohës mbi vlerat e popullit shqiptar, në veçanti gjatë periudhës së Luftës së Dytë Botërore në shpëtimin e jetëve të qindra hebrenjve. Ky aktivitet shënoi gjithashtu gurthemelin e projektit të parë të Fondacionit Besa, Muzeu Besa.

Përgjatë eventit, z. Albi Greva, Drejtor Ekzekutiv i Fondacionit Besa, theksoi vlerat dhe impaktin e këtyre iniciativave dhe projekteve. Gjatë prezantimit të pranishmit u njohën me misionin dhe objektivat e Fondacionit Besa, një organizatë jofitimprurese e themeluar nga Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sportit. U përcoll dhe diskutua koncepti i Besës, një veçori unike e popullit shqiptar, e përbërë nga katër shtyllat kryesore: Nderi, Mbrojtja, Mikpritja dhe Tradita. Pjesë integrale e misionit të Fondacionit Besa është sigurimi i resurseve financiare për ndërtimin e një muzeu të standardeve ndërkombëtare si dhe realizimi i projekteve me cilësi maksimale, efikasitet dhe përdorim të teknikave inovative. Diskutimin e panelestive e parapriu shfaqja për herë të parë e një dokumentari, i cili hodhi dritë mbi fakte historike dhe intervista të hebrenjve që u zhvendosën në Shqipëri dhe u mbrojtën përgjatë Luftës së Dytë Botërore.

Prof. Shaban Sinani rrëfeu fakte historike me rëndësi, mes të cilave faktin se në Shqipëri kanë rënë dëshmorë shumë hebrenj të cilët kanë luftuar si partizanë. Dr. Gentiana Sulaj u shpreh se solidariteti është një nga vlerat që i mban shqiptarët të bashkuar dhe, megjithëse nuk është folur mjaftueshëm për të, mbetet një element thelbësor identifikues i kombit tonë. Diskutimi u pasua nga Dr. Nevila Nika, e cila ndau detaje interesante historike mbi mënyrat se si shqiptarët, që në vitin 1938, gjenin forma për të mbrojtur hebrenjtë që hynin në Shqipëri përmes pajisjes me viza turistike apo ndryshimit të identiteteve të tyre. Përtej një projekti që do të shërbejë si një udhërrëfyes për trashëgiminë kulturore dhe historinë e popullit shqiptar, evente të tilla kanë një rëndësi të veçantë për të treguar se vetëm mbi themelet e së shkuarës mund të ndërtohet një e ardhme që lartëson vlerat e një kombi.

Muzeu Besa, një projekt kulturor i Fondacionit Besa, është përzgjedhur si finalist në Festivalin Botëror të Arkitekturës 2024 në Singapor, duke konkuruar në kategorinë Future/Civic për Kulturën.

I paraqitur nga Oppenheim Architecture, projekti vazhdon të tërheqë vëmendje të fortë mes mediave kryesore ndërkombëtare që eksplorojnë se si arkitektura mund të mbartë kuptim, kujtesë dhe identitet kulturor.

Premiera e filmit shqiptar “Dilema e Ismailit”, krijuar nga Dhimitër Ismailaj-Valona, ​​shënon një moment të rëndësishëm kulturor, duke paraqitur një vepër kinematografike të formësuar nga talenti dhe përkushtimi i artistëve shqiptarë. Me një kast aktorësh të njohur shqiptarë, filmi tregon historinë pak të njohur të një familjeje shqiptare gjatë viteve të vështira të Luftës së Dytë Botërore, duke nxjerrë në pah guximin dhe humanizmin e treguar në një kohë varfërie, vështirësish dhe pasigurie.

Ndërsa filmi portretizon përvojën e një familjeje, ai pasqyron një realitet shumë më të gjerë të ndarë nga shumë familje shqiptare në të gjithë vendin. Gjatë kësaj periudhe, familje të panumërta strehuan, ushqyen dhe mbrojtën hebrenjtë, pavarësisht rreziqeve të mëdha për jetën e tyre. Këto akte solidariteti ishin të rrënjosura thellë në konceptin shqiptar të Besës, një kod nderi i ndërtuar mbi besimin, mikpritjen, mbrojtjen dhe përgjegjësinë morale ndaj të tjerëve. Krahas punës së studiuesve dhe autorëve që kanë dokumentuar këtë kapitull të historisë, ky prodhim kinematografik ofron një mënyrë të re të fuqishme për t'i sjellë këto histori për audienca më të gjera.

Eventi premierë u bë i mundur me mbështetjen dhe bashkëpunimin e Ambasadës së Izraelit, Ministrisë së Turizmit, Kulturës dhe Sportit dhe Fondacionit Besa, angazhimi i të cilëve ndaj iniciativave kulturore dhe kujtesës historike e bëri të mundur këtë rast.

Muzeu Besa, një projekt kulturor kryesor i Fondacionit Besa, është emëruar finalist për Çmimin e Festivalit Botëror të Arkitekturës, duke e vendosur atë mes projekteve arkitekturore më të shquara në botë.

Kjo njohje pasqyron vizionin e fortë konceptual të muzeut, përsosmërinë arkitekturore dhe rëndësinë kulturore, si dhe misionin e tij për të komunikuar vlerën e Besës përmes një hapësire publike bashkëkohore dhe të aksesueshme.

Nominimi nënvizon përkushtimin e Fondacionit Besa për avancimin e trashëgimisë kulturore, dialogut dhe bashkëpunimit ndërkombëtar, duke e pozicionuar Muzeun Besa si një projekt që rezonon shumë përtej kufijve të Shqipërisë.

ArchDaily paraqet Muzeun Besa si një projekt arkitekturor të rëndësishëm ndërkombëtar, duke vënë në pah propozimet e Oppenheim Architecture për të restauruar dhe riimagjinuar muzeun në Shqipëri.

Publikimi eksploron vizionin e muzeut si një pikëkryqëzim mes ruajtjes së trashëgimisë dhe dizajnit bashkëkohor, duke theksuar ambicien arkitekturore, rëndësinë kulturore dhe aspiratën për të kontribuar në dialogun ndërkufitar.

Përmes kësaj njohje ndërkombëtare, Muzeu Besa pozicionohet jo vetëm si një pikë referimi kulturore, por si një projekt me interes brenda diskursit arkitekturor global, duke nënvizuar vlerat universale të mishëruara në Besë.

Muzeu Besa, një nismë kulturore e rëndësishme e Fondacionit Besa, paraqitet në Pikarr si një shembull bindës se si arkitektura mund t'i japë formë kujtesës, vlerave dhe kulturës.

Artikulli eksploron dhe shpalos historinë arkitekturore të muzeut, duke zbuluar se si dizajni i Oppenheim Architecture ndërthur trashëgiminë kulturore me shprehjen moderne për të krijuar një hapësirë thellësisht domethënëse.

Përmes kësaj paraqitjeje ndërkombëtare, Muzeu Besa del si një hapësirë ku arkitektura bëhet mjet tregimi dhe ku vlera e Besës shprehet përtej thjeshtësisë së përcjelljes.

Muzeu Besa, një nismë kulturore kryesore e Fondacionit Besa, paraqitet nga Archilovers, njëra nga platformat kryesore të arkitekturës në botë. Postimi nënvizon peizazhin arkitekturor dhe rëndësinë kulturore të projektit, duke e njohur atë si pjesë e një bisede globale mbi dizajnin domethënës dhe me ndikim shoqëror.

Kjo paraqitje përforcon dukshmërinë ndërkombëtare të Muzeut Besa dhe nënvizon vlerën e tij si një projekt ku arkitektura, trashëgimia dhe vlerat bashkohen për të krijuar një hapësirë reflektimi dhe angazhimi publik.

Revista TAAD paraqet Muzeun Besa si një projekt që bashkon arkitekturën, kulturën dhe narrativën me qartësi dhe qëllim. Si një nismë kulturore e Fondacionit Besa, muzeu paraqitet si një shembull se si dizajni bashkëkohor mund të përdoret për të shprehur vlera, ruajtur kujtesën dhe krijuar hapësira publike domethënëse.

Ky spotlight ndërkombëtar afirmon më tej pozicionin e Muzeut Besa brenda diskursit global të arkitekturës, duke nënvizuar rëndësinë e tij përtej kufijve kombëtarë.